English version

Brans Brief nummer 8, jaargang 8, augustus 2005

In dit nummer van Brans Brief:
 

	Ondernemingen en pensioenfondsen groeien naar elkaar toe
	Monitoring van beleggingen en verplichtingen
	Wetsvoorstel implementatie pensioenfondsenrichtlijn aangenomen
	Basisopleiding pensioenfondsbestuurders

Ondernemingen en pensioenfondsen groeien naar elkaar toe

Het bedrijfsleven bereidt zich voor op veranderende boekhoudregels volgens IFRS of RJ 271. In de praktijk zijn er maar weinig ondernemingen die hier niet mee geconfronteerd worden. De accountant kan antwoord geven op de vraag welke boekhoudregels op uw onderneming van toepassing zijn. In de media is inmiddels het beeld ontstaan dat ondernemingen zich massaal wapenen tegen het effect van de nieuwe boekhoudregels op de pensioenverplichtingen door over te stappen op beschikbare premieregelingen (Defined Contribution oftewel DC). Daarbij wordt veelal niet naar individueel DC gegaan, maar wordt de relatie tussen onderneming en pensioenfonds anders vorm gegeven. In dit collectief-DC houdt de werknemer in beginsel zicht op pensioenaanspraken, maar is de onderneming slechts gehouden aan betaling van een vaste premie aan het pensioenfonds. In zwaar weer zal het fonds zich zelf moeten zien te redden. Als dat uiteindelijk niet lukt, staat doorgaans eerst de indexatie van het pensioen op het spel, maar uiteindelijk ook de beoogde pensioenaanspraak. Duidelijkheid is vereist omtrent de volgorde van kortingsmaatregelen. De keerzijde van de medaille is dat het pensioenfonds in goede tijden meer dan de beoogde pensioenaanspraken zal toekennen.

Een situatie van collectief-DC is niet even in een handomdraai te bereiken. Dat is wellicht ook de reden dat van lang niet alle, in de media genoemde ondernemingen, de verkrijging van die DC-status voor de boekhoudkundige verplichtingen al vast staat. Los daarvan verdient de gewenste kwalificatie van de pensioenregeling een goede afweging vooraf.

Het voordeel van de boekhoudkundige DC-status lijkt evident. De onderneming heeft geen pensioenverplichtingen op de balans en verwerkt in de verlies- en winstrekening alleen de betaalde premie. Om die status te bereiken moet veelal echter de premie op voorhand (aanzienlijk) worden verhoogd. Daarmee wordt de kans dat het pensioenfonds de beoogde aanspraken realiseert immers verhoogd, een eis die veel werknemers zullen stellen binnen het nieuwe systeem. Het past daarnaast in de economische theorie dat je voor het afdekken van risico’s een premie betaalt. Tevens dient in de meeste gevallen eerst het tekort van het pensioenfonds te worden aangezuiverd. Ook dat vergt aanvullende stortingen. Vervolgens echter heeft de onderneming normaal gesproken geen “last” meer van schommelingen in de pensioenverplichtingen versus de beschikbare middelen. Het is voor behoud van de DC-status vervolgens wel noodzakelijk dat allen een “rechte rug houden” als het pensioenfonds inderdaad in zwaar weer komt. Bij het vermoeden van bijspringen wordt immers de DC-status verspeeld. Dit vergt ook voortdurend zorgvuldige en goed afgestemde communicatie over de aard van de regeling en de dragers van de risico’s.

In de afwegingen of voor een DC-status gegaan wordt, dient het voorgaande daarom heel duidelijk te zijn. Er zijn immers ook in een niet-DC-omgeving mogelijkheden om de vaak ongewenste schommelingen in de pensioenverplichtingen te voorkomen of te dempen. Het nieuwe Financieel Toetsingskader (FTK) laat ondernemingen en pensioenfondsen naar elkaar toegroeien, omdat daarbij ook het pensioenfonds fluctuaties in de verplichtingen ervaart, terwijl het fonds onder het huidige regime van een vaste rekenrente minder last heeft van schommelingen. Bij vele pensioenfondsen wordt met het oog op het FTK het beleggingsbeleid heroverwogen met een tendens naar vergroting van de rentegevoeligheid van de bezittingen. Het gevolg daarvan is dat ook de onderneming onder de nieuwe boekhoudregels minder fluctuaties zal ervaren in de financiële positie. Ook de vereiste duidelijkheid omtrent de te realiseren indexatie helpt. Veel pensioenfondsen zullen moeten gaan erkennen dat het altijd toekennen van de volle indexatie niet zo realistisch is. Als bijvoorbeeld de halve prijsontwikkeling reëel is, kan daarmee ook in de IFRS- of RJ-berekening rekening worden gehouden. Onder de huidige onzekerheid over de te realiseren indexatie wordt in de boekhoudkundige verplichting daarentegen doorgaans met de volle indexatie rekening gehouden, hetgeen een eventueel tekort overdrijft. Ten slotte mag niet onvermeld blijven, dat de overgang van eindloon naar middelloon ook al wat heeft geholpen. Al met al tijd voor eerst een heel goede beoordeling van de risico’s en kansen van de pensioensituatie, vanuit het perspectief van het pensioenfonds zowel als dat van de onderneming.

Zeker nu de eisen voor het pensioenfonds en de verplichtingen voor de onderneming dichter bij elkaar lijken komen te liggen.

Naar boven

Monitoring van beleggingen en verplichtingen

Onder invloed van de teleurstellende rendementen van de afgelopen jaren en de komst van het nieuwe Financiële Toetsingskader is een duidelijke trend in de markt zichtbaar dat beleggingsportefeuilles in toenemende mate complexer worden. Het belang van het doorlopend meten en evalueren van de beleggingen neemt daardoor sterk toe en valt onder de verantwoordelijkheid van het bestuur van het pensioenfonds.

Een goede monitoring vormt een gezonde basis voor het tijdig kunnen bijsturen van het beleggingsbeleid en kan ingezet worden voor een zorgvuldige verantwoording van het gevoerde beleid richting deelnemers en toezichthouder. Watson Wyatt heeft een ruime ervaring met het ondersteunen van besturen en beleggingscommissies op het gebied van beleggingen en verplichtingen. Op basis van de kennis en ervaring die wij op dit gebied hebben opgebouwd, bieden wij u een nieuwe service aan die kan helpen bij het monitoren van beleggingen en verplichtingen: de LiabilityWatch & PortfolioWatch.

LiabilityWatch & PortfolioWatch
In de afgelopen jaren hebben wij gewerkt aan rapportages die onze consultants ondersteunen bij het monitoren van vermogensbeheerstructuren en individuele vermogensbeheerders. Deze rapportages (Watches genoemd) zijn nu ook beschikbaar gemaakt voor onze klanten. Zij krijgen hiermee op doorlopende basis en op efficiënte wijze toegang tot onze kennis en expertise.

Een LiablityWatch brengt u op eenvoudige wijze op de hoogte van ontwikkelingen in de financiële positie van uw eigen pensioenfonds. U krijgt ook inzicht in de ontwikkeling van de belangrijkste factoren die de financiële positie beïnvloeden, zowel aan de verplichtingenkant als aan de kant van uw beleggingen.

Een PortfolioWatch geeft u meer inzicht in de ontwikkeling van uw beleggingsportefeuille en in de prestaties van de individuele vermogensbeheerders. De PortfolioWatch rapporten bevatten: een beschrijving van de marktontwikkelingen (Marketwatch), een cijfermatige beoordeling van de beleggingsportefeuille op gebied van behaald rendement, risico en beleggingsstijl (PerformanceWatch, RiskWatch, StyleWatch), en een kwalitatieve beoordeling van de vermogensbeheerders (ManagerWatch).

Wilt u meer weten over monitoring? Watson Wyatt organiseert op 15 september aanstaande een informatiebijeenkomst waarin dieper wordt ingegaan op de monitoring wensen van besturen en beleggingscommissies.

Naar boven

Wetsvoorstel implementatie pensioenfondsenrichtlijn aangenomen

Op 30 juni 2005 heeft de Tweede Kamer het ‘wetsvoorstel Wijziging van de PSW en enige andere wetten in verband met de implementatie van richtlijn 2003/41/EG aangenomen. Na het zomerreces zal de Eerste kamer zich over het wetsvoorstel buigen. Minister De Geus streeft er naar het wetsvoorstel per 23 september 2005 in de Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW) te implementeren. Voor verdere informatie verwijzen wij u naar onze Brans Brief van juni 2005. Hier wordt ingegaan op enkele belangrijke wijzigingen in de PSW die uit het wetsvoorstel voortvloeien.

Naar boven

Basisopleiding pensioenfondsbestuurders

Binnenkort is er weer een basisopleiding pensioenfondsbestuurders. Tijdens deze tweedaagse cursus wordt basiskennis opgedaan terzake van relevante wet- en regelgeving; soorten pensioenregelingen; financieringssystemen; actuariële rapportage en het beleggingsproces. De opleiding is ook geschikt voor leden van ondernemingsraden, deelnemersraden of personen werkzaam voor een pensioenfonds. De opleiding vindt plaats op 12 en 13 oktober a.s. te Bunnik. Voor meer informatie over deze cursus kunt u contact opnemen met Alice Christiaans (tel 020 54 33 000).

Naar boven

Vragen of opmerkingen?

Als u naar aanleiding van dit nummer van Brans Brief opmerkingen of vragen heeft, laat dit dan aan ons weten.

Naar boven

Contact

Overzicht actuele berichten 

Watson Wyatt Update Nieuwsbrief overzicht 

Bekijk hier uitgaven van de Watson Wyatt Update Nieuwsbrief.

Vragen & Opmerkingen 

Ontvang de nieuwsbrief per e-mail