skip to sub menu skip to main content
nederland homeorganisatiebusiness issuesdienstenideeën en onderzoekactualiteiten

vaktechnisch

Pensioenbegrippen

Home > Europe Home > Nederland Home > Vaktechnisch > Pensioenbegrippen

Vaktechnisch

Overzicht
Technische en beleidspublicaties
Pensioenregelgeving
Pensioenbegrippen
Statistische data
Internet links
Worldwide Research

global web sites

Cafetariasysteem
Systeem binnen de pensioenregeling waarbij werknemers keuzevrijheid hebben met betrekking tot verschillende pensioenvormen en pensioenhoogtes. Het cafetariasysteem wordt ook toegepast op de arbeidsvoorwaarden in ruimere zin dan alleen het pensioen. Werknemers kunnen binnen een cafetariasysteem verschillende beloningscomponenten onderling uitruilen.
Zie ook: individualisering (van pensioenregelingen).

CBS-rendement
Het door het Centraal Bureau voor de Statistiek berekende maandgemiddelde van het reëel rendement op aflosbare staatsleningen.

Circuit voor waardeoverdrachten
Samenwerkingsverband gericht op uniformering voor waardeoverdrachten tussen de aangesloten instellingen. Binnen een circuit voor waardeoverdrachten zijn de voorwaarden voor waardeoverdracht geregeld en gelden uniforme normen voor het berekenen van af te kopen pensioenaanspraken en van pensioenaanspraken die bij de ontvanger van de overdrachtswaarde kunnen worden verkregen.
Zie ook: waardeoverdracht, het circuit en het pluscircuit.

Code tabaksblad
Deze commissie heeft een corporate governance code ontwikkeld. Geïnspireerd op deze code zijn onder andere de Stichting voor Ondernemingspensioenfondsen, de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bezig met het ontwikkelen van een soortgelijke code voor pensioenfondsen (Pension Fund Governance).

Collectief '93
Aanduiding voor een specifieke sterftetafel. Deze sterftetafel is een door de Commissie Referentietarief Collectief (CRC) ontwikkelde set van sterftegrondslagen die sinds 1994 door verzekeraars in Nederland wordt aangeboden in offertes voor collectieve pensioencontracten. Het voornaamste kenmerk van de sterftetafel is, dat zij is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de vezekerdensterfte tot 2010, waardoor goed wordt ingespeeld op het lang-levenrisico.

Collectief 2003
Een door de werkgroep zakelijke markt van het Verbond van Verzekeraars ontwikkelde sterftetafel voor collectieve pensioenverzekeringen. Deze opvolger van Collectief '93 is mede gebaseerd op een kortetermijnprognose (2005-2020) en een langetermijnprognose (vanaf 2020) van de bevolkingssterfte.

Collectieve actuariële gelijkwaardigheid
Van collectief actuarieel gelijkwaardig is onder andere sprake indien bij uitruil de ruilvoet op collectief niveau, dus binnen het gehele deelnemersbestand, leidt tot gelijkwaardigheid tussen de pensioenaanspraken die worden ingeruild en de pensioenaanspraken die daarvoor worden teruggekregen.

Collectieve beschikbare premieregeling
Een pensioensysteem waarbij de werkgever zich er uitsluitend toe verplicht een vaste premie te betalen. Bij collectief beschikbare premieregelingen (ook wel collectieve DC-regelingen genoemd) wordt het risico van een tekort door de pensioendeelnemers gezamenlijk gedragen. De werkgever is niet verantwoordelijk voor het aanvullen van eventuele premie- of dekkingstekorten. Dit risico wordt collectief gedragen door de deelnemers. Het verschil met een individuele beschikbare premieregeling is dat het collectieve element bewaard blijft.

Combinatieregeling
Een pensioenregeling die uit twee of meer pensioensystemen is samengesteld. Te denken valt aan een combinatie van eindloon en middelloon of eindloon en beschikbarepremie. De verschillende systemen betreffen veelal verschillende salariscomponenten (zoals ploegendienst) of een bepaalde salarisgrens waarboven op basis van een ander pensioensysteem pensioen wordt opgebouwd.

Comingbackservice
Nadat een pensioentoezegging is gedaan aan een werknemer, zal het jaarsalaris waarschijnlijk nog toenemen tijdens het verdere dienstverband bij de werkgever. Dit betekent bij eindloonregelingen dat het pensioen nog aanzienlijk hoger zal worden. Het kan dan moeilijk worden om de pensioenaanspraken waardevast te houden.
Werkgevers mogen volgens de Wet inkomstenbelasting 2001 onder bepaalde voorwaarden anticiperen op toekomstige waardevastheid van pensioenen.
Het pensioen mag namelijk worden gebaseerd op een pensioengrondslag die elk jaar tot de pensioendatum met maximaal 4% samengestelde interest stijgt. Van zo'n comingbackservice-regeling wordt in de praktijk echter weinig gebruik gemaakt.

Comingservicepensioen
Het gedeelte van het totale pensioen, dat in toekomstige jaren moet worden opgebouwd op basis van het geldende jaarsalaris. Met toekomstige salarisstijgingen wordt derhalve geen rekening gehouden.

Commissie Witteveen
Zie: Werkgroep 'Fiscale behandeling pensioenen'.

Commodities
Vrij vertaald: grondstoffen. Commodities zijn ruwe basismaterialen die worden gebruikt bij het produceren van goederen, zoals olie, ruwe metalen, katoen, koffie etc. De waarde van een commodity wordt vrijwel in zijn geheel bepaald door vraag en aanbod.

Compliance officer
Een onafhankelijke (interne) toezichthouder die (actief) toetst of de gedragscode en/of wettelijke regelingen met betrekking tot de koersgevoelige informatie en privé effectentransacties worden nageleefd. De compliance officer heeft een signalerende en corrigerende functie.

Contante rentekorting
Eenmalige verrekening van overrente die de verzekeraar krijgt op beleggingen. De verrekening is niet gebaseerd op het rendement dat een verzekeraar feitelijk heeft behaald, maar op het fictieve rendement van een pakket staatsleningen. UL-korting is een vorm van zo'n eenmalige verrekening.

Contante waarde
Het bedrag dat op dit moment nodig is om in de toekomst een of meer betalingen te kunnen verrichten, waarbij rekening is gehouden met rente en -als het gaat om uitkeringen op basis van levensverzekeringen- met actuariële grondslagen.
Zie ook: Overrente.

Continuïteitanalyse
Analyse in het kader van het FTK waarbij de financiële opzet en positie van het pensioenfonds voor de lange termijn wordt beoordeeld. Verschil met de solvabiliteitstoets is dat bij de continuïteitstoets onder andere rekening wordt gehouden met toekomstige pensioenopbouw en premie-inkomsten. De analyse heeft hiermee een lange termijn karakter. Ook andere variabelen zoals het beleggingsbeleid en het bijbehorende risicomanagement, het toeslagen- en winstdelingsbeleid, het wijzigen van de beleggingsportefeuille, het achterwege laten van toeslagverlening, etc wordt hierin betrokken. Er kan worden geanalyseerd of er inconsistentie is tussen de financiering, het toeslag- en het beleggingsbeleid.
Bij de continuïteitsanalyse is geen directe rekenkundige relatie gedefinieerd tussen de resultaten en de kapitaaleisen voor het pensioenfonds, vandaar dat er niet gesproken wordt over een toets. Op grond van de toeslagenmatrix moet in de communicatie aangegeven worden welke lange termijnverwachting blijkt uit de continuïteitsanalyse met betrekking tot een eventueel (voorwaardelijk) toegezegde toeslagverlening.

Conversie
Omzetting van pensioenaanspraken in andere pensioenaanspraken. Conversie kan bijvoorbeeld plaatsvinden na het maken van een keuze tussen partnerpensioen en een hoger of eerder ingaand ouderdomspensioen. Deze keuzemogelijkheid is omschreven in artikel 60 van de Pensioenwet. Op alle andere vormen van conversie zijn de artikelen 61 en verder van de  Pensioenwet van toepassing.

Op grond van deze wetsbepaling dienen conversies per 1 januari 2002 op basis van collectieve actuariële gelijkwaardigheid plaats te vinden. Voor conversies in beschikbarepremieregelingen en streefregeling is dit voorschrift van collectieve actuariële gelijkwaardigheid per 1 januari 2005 gaan gelden. Dit voorschrift is niet van toepassing op de conversie zoals bedoeld in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding. Bij deze vorm van conversie wijzigt naast de aard van de pensioenaanspraken, ook de persoon van de verzekerde. Daarbij wordt de contante waarde van de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd en de contante waarde van het bijzonder partnerpensioen omgezet in een aanspraak op ouderdomspensioen voor de ex-partner of ex-echtgenote.

Core-satellite
Het opbouwen van een beleggingsportefeuille met als basis een kern (core) portefeuille, bestaande uit beleggingen die de vermogensbeheerder met een laag risico ten opzichte van de benchmark beheert. Met daar aan toegevoegd satelliet (satellite) portefeuilles met beleggingen die door de vermogensbeheerder met een hoger risico ten opzichte van de benchmark wordt beheerd. De kern zorgt in deze opbouw voor relatief lage risico’s en lage kosten, zodat aan de satelliet portefeuilles meer risico kan worden toebedeeld en er meer aandacht kan worden besteed aan kansen op outperformance.

Correlatie
Een maatstaf die weergeeft wat de mate van samenhang is tussen het rendement van twee variabelen (bijvoorbeeld aandelen of obligaties). De correlatie kan een waarde aannemen tussen minus 1 en plus 1. Een negatieve correlatie tussen twee aandelen betekent dat, als het rendement van één aandeel stijgt, het rendement van het andere aandeel daalt.

CPI
Afkorting voor Consumentenprijsindex.
Het CPI wordt maandelijks berekend en gepubliceerd door het Centraal Bureau voor de Statistiek. Deze meet de gemiddelde prijsverandering in de loop der tijd van goederen en diensten die huishoudens voor hun levensonderhoud aanschaffen. Naast het CPI wordt tevens het CPI Afgeleid berekend. Dit is de consumentenprijsindex waarin het prijseffect van indirecte belastingen en subsidies is geëlimineerd.

C-polis
De Pensioen- en spaarfondsenwet kent een beperkt aantal mogelijkheden om een pensioentoezegging uit te voeren. Eén van die mogelijkheden is het geven van de gelegenheid aan werknemers om zelf een levensverzekeringsovereenkomst af te sluiten met een wettelijk toegelaten levensverzekeraar. Deze mogelijkheid staat beschreven in artikel 2, lid 4, sub C; vandaar de naam C-polis. De werkgever stelt aan de werknemers geheel of gedeeltelijk de financiële middelen ter beschikking, die nodig zijn voor het afsluiten van zo'n polis. Bij deze levensverzekeringsovereenkomsten is de werknemer tegelijkertijd verzekeringnemer en verzekerde. Op C-polissen is een krachtens de Pensioen- en spaarfondsenwet uitgevaardigde beschikking van toepassing, de Regelen verzekeringsovereenkomsten Pensioen- en spaarfondsenwet.
Op grond van de Pensioenwet is het niet langer mogelijk om de werknemer als verzekeringnemer te laten optreden bij de onderbrenging van de pensioenovereenkomst bij een verzekeraar. De C-polis is dus vervallen in de Pensioenwet.
Het vervallen van de mogelijkheid om de zogeheten c-polissen af te sluiten zal voor nieuwe gevallen onmiddellijk, met ingang van 1 januari 2007, gelden. Voor bestaande c-polissen geldt dat deze – onder bepaalde voorwaarden – kunnen blijven bestaan.

Credits
Engelse benaming voor bedrijfsobligaties. Verzamelnaam voor vastrentende beleggingen die uitgegeven worden door bedrijven met uiteenlopende kredietwaardigheid (ratings).

CSO
Afkorting voor Coördinatieorgaan Samenwerkende Ouderenorganisaties. In dit orgaan zijn de georganiseerde gepensioneerden verenigd.

Custody
De bewaarneming van effecten. Waar op een bankrekening geldbedragen worden geadministreerd, worden door een effectenbewaarder (custodian) de fysieke stukken, zoals aandelen en obligaties bewaard.

Naar boven

Menu
A B D
E F G H
I J K L
M N O P
Q R S T
U V W X
Y Z