skip to sub menu skip to main content
nederland homeorganisatiebusiness issuesdienstenideeën en onderzoekactualiteiten

vaktechnisch

Pensioenbegrippen

Home > Europe Home > Nederland Home > Vaktechnisch > Pensioenbegrippen

Vaktechnisch

Overzicht
Technische en beleidspublicaties
Pensioenregelgeving
Pensioenbegrippen
Statistische data
Internet links
Worldwide Research

global web sites

DB
Afkorting van Defined Benefit.

DC
Afkorting van Defined Contribution.

Deelnemer
De Pensioenwet definieert een deelnemer als een werknemer of een gewezen werknemer die op grond van een pensioenovereenkomst pensioenaanspraken verwerft jegens de pensioenuitvoerder. Een dergelijke pensioenregeling kan worden uitgevoerd door een pensioenfonds of een (levens)verzekeraar.

Deelnemersjaren
De jaren die een werknemer heeft doorgebracht als deelnemer aan een pensioenregeling. Dit zijn de dienstjaren die meetellen voor de opbouw van pensioen. In veel pensioenregelingen komt dit nog steeds vaak neer op de diensttijd vanaf de 25-jarige leeftijd. In de Pensioenwet is de wettelijke pensioenleeftijd naar 21 jaar worden bijgesteld.

Deelnemersraad
De deelnemersraad is een orgaan binnen een pensioenfonds, dat adviserende bevoegdheden heeft ten opzichte van het bestuur van dat pensioenfonds.
In een deelnemersraad van een ondernemingspensioenfonds zijn deelnemers en gepensioneerden vertegenwoordigd naar evenredigheid van hun vertegenwoordiging binnen het pensioenfonds. Bij bedrijfstakpensioenfondsen bestaat de deelnemersraad uit vertegenwoordigers van verenigingen van werknemers die aan het fonds deelnemen (vakbonden) en van gewezen deelnemers en hun pensioengerechtigde nagelaten betrekkingen. De vertegenwoordigers van de diverse verenigingen hebben zitting in de deelnemersraad naar evenredigheid van hun ledentallen binnen het bedrijfstakpensioenfonds. Het bestuur van een bedrijfstakpensioenfonds is verplicht tot het instellen van een deelnemersraad wanneer dit wordt verzocht door verenigingen waarvan het ledental binnen het fonds in totaal tenminste 5% van het totale verzekerdenbestand van dat fonds bedraagt. Wanneer een 5% van het totale verzekerdenbestand van het ondernemingspensioenfonds daarom verzoekt, moet een deelnemersraad verplicht worden ingesteld. Het bestuur van het pensioenfonds kan ook vrijwillig een deelnemersraad instellen.

Deeltijdpensioen
Een vorm van (vervroegde) pensionering, waarbij de werknemer voor een gedeelte de werkzaamheid staakt onder gelijktijdige ingang van een gedeelte van het pensioen en voor een gedeelte blijft werken en pensioen blijft opbouwen.

Defined Benefit
Pensioenregeling waarbij de hoogte van de uitkering van het pensioen vaststaat en de pensioenpremies niet vaststaan.

Defined Contribution
Zie: Beschikbare premie.

Dekkingsgraad
De verhouding tussen het aanwezige vermogen en de contante waarde van de op dat moment geldende reglementaire pensioenaanspraken. Het aanwezige vermogen is de som van de contante waarde van pensioenaanspraken die op dat moment zijn gefinancierd, en de eventuele algemene en extra reserve.

Dekkingstekort
Situatie dat de middelen van het pensioenfonds niet langer toereikend zijn om de voorziening pensioenverplichtingen en de reserve voor algemene risico’s te dekken.

Demotie
Verplaatsing van een hogere functie naar een lagere functie (het omgekeerde van promotie dus), wat een verlaging van het salaris met zich meebrengt. Onder voorwaarden is het mogelijk om op basis van het salaris voorafgaande aan de demotie pensioen te blijven opbouwen.

De Nederlandsche Bank
Orgaan dat (prudentieel) toezicht houdt op financiële instellingen. na de fusie in 2004 van de nederlandsche bank met de Pensioen- & Verzekeringskamer vallen hier ook pensioenfondsen en verzekeraars onder. Het gedragstoezicht wordt uitgevoerd door de Autoriteit Financiele Markten. Het toezicht op verzekeraars is geregeld in de Wet op het financieel toezicht, terwijl in de  Pensioenwet ook het toezicht op pensioenfondsen is geregeld Tevens zijn bepalingen betreffende het toezicht terug te vinden in de Wet betreffende verplichte deelneming in een bedrijfstakpensioenfonds 2000 en de Wet verplichte beroepspensioenregeling. De Nederlandsche Bank houdt ook toezicht op pensioenregelingen die door een werkgever rechtstreeks bij een verzekeraar worden ondergebracht.

Derivaten
Afgeleide financiële instrumenten, dat wil zeggen financiële contracten, waarvan de waarde wordt afgeleid van een onderliggende waarde (bijv. een aandeel), een referentieprijs of een index (bijv. de AEX-index). De bekendste vormen van derivaten zijn opties, futures contracten en forward contracten

Deskundigheidsplan
Schriftelijke uiteenzetting over de deskundigheid van het bestuur van een pensioenfonds. Ieder pensioenfonds dient over een deskundigheidsplan te beschikken. Het plan dient bij aanmelding van bestuursleden aan de Nederlandsche Bank te worden overlegd.

Deskundigheidstoets
Op grond van e Pensioenwet dient een bestuurder over voldoende deskundigheid te beschikken om een goede afweging te kunnen maken bij het bepalen van een standpunt, alsmede om een volwaardig gesprekspartner te kunnen zijn. Om de mate van deskundigheid te waarborgen dient het bestuur zelf te toetsen of het voldoet aan alle gestelde deskundigheidseisen. Door toepassing van deze toets kan inzicht worden verkregen in de kennis van zowel een individuele bestuurder als het bestuur als geheel. Aanbevolen wordt om deze toets door een onafhankelijke partij te laten uitvoeren.

Detachering
Het verrichten van tijdelijke werkzaamheden bij een onderneming, voor rekening van een andere onderneming waardoor de werknemer is uitgezonden.

Dienstjarenstelsel
Een term die wordt gebruikt bij de nadere typering van een eindloonregeling. Bij salarisverhogingen worden in eindloonregelingen ook hogere pensioenaanspraken over voorgaande jaren gegeven. In een dienstjarenstelsel worden deze hogere aanspraken alleen verleend over de jaren waarin de werknemer deelnemer was aan de pensioenregeling en dus over de jaren waarin de deelnemer in dienst was van dezelfde werkgever. In een levensjarenstelsel tellen daarentegen alle jaren vanaf een bepaalde leeftijd (meestal 25 jaar) mee, ook de jaren waarin de werknemer geen deelnemer was aan de pensioenregeling.
Zie ook: achterbalkon.

Direct rendement
De jaarlijkse contante opbrengsten op effecten. Bij aandelen: dividendrendement; bij vastrentende waarden: couponrendement.

Directe discriminatie
Onder directe discriminatie wordt het gebruik van bepalingen in een pensioenregeling verstaan, die rechtstreeks verwijzen naar een voor de betreffende persoon geldend kenmerk (bijv. geslacht, leeftijd of burgerlijke staat) of onlosmakelijk daarmee verbonden eigenschappen, waardoor de ene persoon wordt benadeeld ten opzichte van de andere.
Zie ook: indirecte discriminatie

Directeur-grootaandeelhouder
In de Pensioenwet wordt een directeur-grootaandeelhouder omschreven als de houder (direct of indirect) van aandelen waarvan ten minste 10% van het geplaatste kapitaal van de vennootschap van de werkgever vertegenwoordigen of een houder van certificaten van aandelen die zijn uitgegeven door tussenkomst van een administratiekantoor waarvan hij voor ten minste 10% in het bestuur vertegenwoordigd is, die ten minste 10% van het geplaatste kapitaal van de vennootschap vertegenwoordigen. De pensioentoezegging kan dan in eigen beheer worden gehouden. Een pensioentoezegging voor een directeur-grootaandeelhouder die op of na 1 januari 2007 wordt gedaan valt niet onder de Pensioenwet. Voor de op 31 december 2006 bestaande pensioentoezeggingen gold in 2007 overgangsrecht op grond waarvan een keuze kan zijn gemaakt om toch als ‘gewone’ werknemer in de pensioenregeling van de werkgever te zijn opgenomen.

Directiepensioenlichaam
Pensioenstichting of pensioen-BV die is onderworpen aan belastingheffing krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting.

Dispensatie
Zie: vrijstelling van deelneming.

Disconteringsvoet
Zie: rekenrente

Diversificatie
Diversificatie betekent feitelijk het spreiden van risico’s. Met het spreiden van risico’s kan de efficiëntie van een beleggingsportefeuille worden vergroot. Dit betekent dat het risico daalt en/of het verwachte rendement toeneemt. Voorwaarde is dat de correlatie tussen verschillende beleggingscategorieën niet gelijk is aan één..

Dividend
Gedeelte van de winst dat door een bedrijf wordt uitgekeerd aan haar aandeelhouders..

DNB
Zie: de Nederlandsche Bank.

DNB rapportage
Een kwartaalrapportage bedoeld om de Nederlandsche Bank informatie te verschaffen over het belegd vermogen van een pensioenfonds. De kwartaalrapportages zijn een aanvulling op de bestaande verslagstaten die betrekking hebben op een geheel boekjaar. In de kwartaalrapportages ligt de nadruk op de economische posities van de beleggingsportefeuille.

Doelvermogen
De voorziening die aanwezig moet zijn om op de pensioendatum aan de pensioenverplichtingen te kunnen voldoen.

Doorsneepremie
Voor alle deelnemers aan een pensioenregeling is deze premie een gelijk percentage van het salaris of van de pensioengrondslag. Bij de berekening van dit percentage wordt het totaal van individueel berekende pensioenkosten van de deelnemers uitgedrukt als een percentage van de totale loonsom of als een percentage van de som van alle pensioengrondslagen. Iedereen betaalt dit percentage als pensioenpremie, waardoor geslacht, leeftijd en burgerlijke staat geen rol meer spelen. De term "doorsneepremie" wordt alleen gebruikt bij de financiering van collectieve pensioenregelingen. Daarbij is het trouwens ook mogelijk om de doorsneepremie niet als percentage te berekenen, maar als een vast bedrag dat iedereen betaalt.
Ook wordt soms een doorsneepremie vastgesteld voor een deel van de pensioenregeling (bijvoorbeeld voor wezenpensioen of arbeidsongeschiktheidspensioen).

Duration
Hiermee wordt de koersgevoeligheid van een bepaalde vastrentende waarde voor veranderingen in de rentestand aangegeven. Een (modified) duration van 5 jaar voor vastrentende waarden geeft aan dat bij een stijging (c.q. daling)van de rentestand met 1%-punt, de koers van de vastrentende waarden met 5%-punten daalt (c.q. stijgt).

Duurzaam beleggen
Ook wel maatschappelijk verantwoord beleggen, is een vorm van beleggen waarbij de investeerder de gevolgen voor mens en milieu laat meewegen.

Dynamisch premiesysteem
Methode om premies te berekenen voor een pensioenfonds waarbij gebruik wordt gemaakt van een 35-jarige prognose. In deze prognose zijn veronderstellingen opgenomen over de ontwikkeling die een pensioenfonds zal doormaken. Hierbij gaat het onder andere om de aantallen actieve deelnemers, slapers en pensioengerechtigden, de kansen om van de ene groep naar de ander over te gaan, loonontwikkeling, loopbaanverloop, toeslagen en marktrente.

Naar boven

Menu
A B C
E F G H
I J K L
M N O P
Q R S T
U V W X
Y Z